दुसरीतलं लव्ह लेटर

दुसरीतलं लव्ह लेटर....

                           प्राथमिक मुलांची शाळा नंबर एक नीरा बारामती रोड शेजारी समोरून दोन नंबर ची इमारत, जवळजवळ १५० वर्षे जुनी, कौलारू छप्पर, सागवानी लाकूड अन मजबूत दगडी बांधकाम असणारी. अजूनही दिमाखात उभी आहे. मधला वर्ग अ तुकडीचा, शिरगावे बाई त्या वर्गाला शिकवत असत, तर ब तुकडीला शिलवंत बाई. हेड मास्तर पण शिरगावे गुरुजी. धिप्पाड देह, गौरवर्ण, अंगात पांढरा सदरा अन पांढरा पायजमा हा त्यांचा नेहमीचा पोशाख. आवाज तर असा भारदस्त आणि दमदार, कि रागावले तर पोर चड्डीतच मुतायची. मी पण त्यांचा एकदा शिकार झालो होतो. परीक्षेच्या वेळी तर हातात भाला मोठा दगड घेऊन फिरायचे.

म्हणायचे, "कुणी कॉपी केली आणि पेपर कुणाचा बघून लिहिला तर दगडूनच घालील टाळक्यात."

सगळी पोर त्यांना घाबरून असायचे, त्यांना समोरून येताना जरी पाहिलं तरी लांब पळून जायचे. वर्गाच्या बाहेर कौलांवर पारव्यांची घरटी, अन क्वचितच वटवाघूळ लटकलेली असायची. शाळेला जुन्या झालेल्या फाटकाचं कुंपण, कुठे कुठे तुटलेली, तर कुठे कुठे गायब झालेली, गंज लागलेल्या तांबूस रंगाची असायची.

                 दुसरीच्या वर्गात शिलवंत बाई मुलांना शिकवत होत्या. थोड्याच वेळात शाळा सुटणार होती. सात आठ वर्षे वयाचं एक पोर फळ्याजवळच्या टेबलाला टेकून एका पाय दुमडून मुसुमुसु रडत उभा होतं. बाईंनी त्याला शाळा सुटेपर्यंत तिथं उभं राहायची शिक्षा दिली होती. डोळे पाण्याने भरलेले, गंगा यमुना गालावरून वाहत होत्या, नाकाला आलेलं पाणी पुसून पुसून हातही ओले झालेले. शिवाय, गालावरच पाणी खाली पायांवर पडून त्यांना पण अभिषेक चालू होता. रुमाल वापरायची पद्धतच नव्हती हो त्यावेळी. सगळी पोर त्याच्याकडं बघून खि-खि हसत होती. ते आपलं बिचारं खाली मान घालून मुसमुसत होतं.

**********

                मी नुकतंच दुसरीच्या वर्गात गेलो होतो. बाभमाळ्याचा पिंट्या दुसऱ्यांदा दुसरीत नापास झाला होता. तर लाल्या पण नापास होऊन माझ्या वर्गात आला होता. पिंट्या एकदम काळा कुळकुळीत जसं काय आयबापानी डांबराच्या बॅरल मधून बुडवून काढलाय कि काय. लाल्या आपला जिगरी दोस्त. कांत्या माझ्याच वर्षाला पण अ तुकडीत होता. हि आमच्या माळेवस्तीतली पोर. बाकी मग चेतन, रोहन, विकास वगैरे जरा हुशार मंडळी पण आपले दोस्त होते.

               दोन तीन महिने जेमतेम झाले असतील. रोज शाळेत जाताना येताना आमची गॅंग एकत्रच असायची. पिंट्या खूप घाण घाण शिव्या द्यायचा आणि तब्येतीने पण जरा आडदांड असल्यामुळे लय दादागिरी करायचा. त्यामुळे सगळी पोरं जरा त्याला बिचकूनच असायची. शिलवंत बाई आमच्या वर्ग शिक्षिका. मी त्यांच्या खुर्ची समोरच बसायचो, पण पिंट्याने दम देऊन आणि त्याच्या माराच्या भीतीने मला ती जागा सोडावी लागली. कारण त्याला बाईंचं त्याच्यावर जास्त लक्ष असावं आणि बाईंची काम करायला मिळावी म्हणून. पण लाल्या आपला जिगरी, त्याने मला त्याच्या जागेवर जागा दिली अन तो मागे बसू लागला. आता मी एकदम फळ्याच्या समोरच बसायला लागलो होतो. त्यामुळे बाई शिकवताना मी एकदम फळ्यासमोरच असायचो. याच्यावरून पिंट्याचं आणि लाल्याच भांडण झालं. लाल्याने त्याच्या बाप्पुन्ना सांगितल्यामुळे पिंट्या पुन्हा काही बोलला नाही. तांबटाचा नित्या, दत्त्या आणि किसऱ्या आमच्या पुढे एक वर्षे होते. शाळा सकाळी ७ ला भरायची आणि १२.२० च्या आसपास सुटायची. शाळा सुटली कि आम्ही सगळे खटकाच्या थिएटरवर पिक्चर बघायला जायचो. नित्याची आणि किसऱ्याची ओळख असल्यामुळे आम्हाला राहिलेला पिक्चर फुकटात बघायला मिळायचा. पण सगळ्यात मागे बसायचं. त्यातले लव्ह सिन बघून बघून आम्ही पण तसेच करायला शिकलो होतो. घरून जेवण करून टरमाळी घेऊन आम्ही पांदीतल्या चारीत सगळे ओळीवार बसायचो. ते काम झालं कि आम्ही गुजराच्या कवटीच्या झाडाखाली गप्पा मारत बसत असू. दुपारशिपची हायस्कुलची शाळा आणि कॉलेज भरायची वेळ तीच असायची. रस्त्यावरून जाताना पोरी दिसल्या कि आम्ही पिक्चर मध्ये बघितलेले फ्लयिंग किस्सेस ची ट्रायल करून बघायचो.

काही पोरी हसायच्या तर काही , "ये बावळत, मूर्ख, नालायक." असल्या शिव्या द्यायच्या.

कोण म्हणायचं, "नाव काय रे तुझं? आईबापाला माहितय का, असले धंदे करतोय ते?"

आम्हाला खूप हसू यायचं आणि गम्मत पण वाटायची. याचा परिणाम बाभमाळ्याच्या पिंट्यावर जास्तच दिसून आला.

कधी कधी तर तो पिक्चर मधले डायलॉग मारायचा, "ये जानेमन.. आयलबीव...चलती है क्या..."

काही पोरी त्याला शिव्या द्यायच्या तर काही त्याच्या घाण घाण शिव्यांना घाबरून गप्प निघून जायच्या. त्यामुळे झालं असं कि त्याला मुलींच्या शाळेतली एक मुलगी खूप आवडायला लागली. कधी तिला एखाद लव्ह लेटर देतोय असं झालं होत त्याला. आम्ही जेमतेम दुसरीतली पोर, सात आठ वर्षांच्या आसपास आमची वयं. हे असलं म्हणजे कळसच होता. ती मुलगी गोळे गुरुजींच्या क्लास ला जायची त्या क्लास ला विकास, रोहन आणि चेतन पण असायचा. प्रणाली तीच नाव, चेतन च्या घराजवळच राहायची त्यामुळे त्याची ती लहानपणापासूनची दोस्त. त्यांचे गांगल स्टोअरच दुकान होत, तसेच टेलरिंग चे सामान पण विकायला असायचे. माझ्या वडिलांचा म्हणजे नानांचा टेलरिंग चा व्यवसाय असल्याने मी खूपदा त्यांच्या दुकानातून सामान आणायचो. पण मला ती कोण आहे आणि कोणत्या वर्गात आहे काही माहिती नव्हती. शाळेत येताना जाताना चेतन, रोहन, विकास अन हि पण एकत्रच यायचे. आता हे पिंट्याच्या लक्षात यायला वेळ नाही लागला. चेतन माझा दोस्त असल्यामुळे पिंट्याने मला दमदाटी करून त्याच्याशी ओळख वाढवली.

आणि एके दिवशी म्हणाला, 'संदिप्या एक लव्ह लेटर लिवून पायजे"

मी, "मी का दीव, तुझं तू ली की."

"देणार का नाय ****, नाय तर रोज मारिन कुत्रीच्या आयगत."

"मी नाय देणार."

त्या दिवसापासून त्याने मला त्रास द्यायला सुरुवात केली, नाय व्हय करता करता मी लाल्याच्या सांगण्यावरून घाबरून लिहायला तयार झालो. मधली सुट्टी झाल्यावर आम्ही शाळेच्या डाव्याबाजूला रुपेश काकांच्या घरामागे जमलो. पिंट्याने एक वहीच्या कागद फाडून आणला होता.

"संदिप्या, एक मोठ्ठा लव्ह काड, मधून येक बाण दाव आणि आयलबिव असं लिव"

मी,"हूं"

त्याने सांगितल्या प्रमाणे मी त्याला करून दिलं आणि वर्गात माझ्या जागेवर जाऊन बसलो. तोवर पिंट्याने त्या कागदाची मस्त घडी घालून चेतनला गाठलं आणि त्याला ती चिट्ठी प्रणालीला द्यायला सांगितलं. मधल्या सुट्टीत काही मुली ग्रामपंचायत पाशी खेळायला यायच्या तिथे चेतन ने तिला ती चिट्ठी दिली. तिने ती चिट्टी बघून सरळ तिच्या वर्गशिक्षिका बाईंना नेऊन दाखवली. पिंट्याने दुपारच्या सुट्टीतच दांडी मारली होती. आमच्या बाईंना मुलींच्या शाळेत बोलावून घेतलं आणि सगळा प्रकार त्यांना समजला. तोवर प्रणाली तिच्या आईला घेऊन आमच्या हेड मास्तरांच्या ऑफिस मध्ये हजर. तिने सांगितल्यावर चेतनला बोलावून घेतले.

शिरगावे गुरुजी, "का रे? चिट्टी तू दिलीस का?"

चेतनची तर पार घाबरगुंडी उडाली होती आणि रडकुंडीला पण आला होता.

त्याने सांगितले कि, "मी दिली होती पण ईश्वर ने लिहिली होती."

आमच्या बाई तिथेच होत्या त्यांनी सांगितले कि, "मी आत्ताच त्याला मार दिला आहे आणि वर्गात अंगठे पकडून उभे राहायची शिक्षा दिली आहे."

शिरगावे गुरुजी, "हुं",

"अजून कुना कुणाला ओळखतेस?", गुरुजी प्रणालीला.

तिने रोहन आणि विकास ची नावे सांगितल्यावर, त्यांना पण बोलावून घेतले. ते दोघे तर जाम टरकले होते.

"का रे भडव्यांनो. असले धंदे करायला येता का शाळेत. अभ्यास कमी पडला काय तुम्हाला."

आता तिघे पण रडायला लागले होते, चड्डीच तेवढी ओली व्हायची राहिली होती.

"पुन्हा जर असलं काही केलं तर टाळक्यात दगुडच घालीन."

त्यांना छड्यांचा मार किंवा सणदिशी कानाखाली पडली असेल कदाचित. वर्गाच्या बाहेर त्यांना अंगठे धरून अभे राहिला सांगितलं होत. बाई वर्गावर येऊन मला खूप रागवल्या. विशेष म्हणजे बाईंनी मला मारलं नाही कारण मी अभ्यासात हुशार होतो आणि त्यांच्या आवडत्या विद्यार्थ्यांमधील एक होतो, आणि मी असं करणार नाही हे त्यांना चांगलंच ठाऊक होत. त्यांनी विचारल्यावर मी सांगितलं की मला पिंट्याने दमदाटी करून चिठ्ठी लिहायला सांगितली. पण मला शिक्षा म्हणून शाळा सुटेपर्यंत फळ्याशेजारच्या टेबलाजवळ उभं राहायला सांगितलं होतं. दुपारी घरी घेल्यावर मी बाहेर फिरायलाच गेलो नाही. संध्याकाळ होई पर्यंत आमच्या माळेवस्तीत हि खबर पसरली होती.

मधू नाना तर म्हणत होते,"तिरमकच प्वार आत्ताच असं कराय लागलंय, मोठं झाल्याव काय काय करल काय माहित."

मी नानांना सांगितलं की मला पिंट्याने दम देऊन लिहायला सांगितलं होतं. त्या नंतर पिंट्याशी बोलणंच बंद केलं. आणि त्याने पण मला कधी दमदाटी केली नाही. कधी कधी शिव्या द्यायचा, पण मी त्याच्याकडे दुर्लक्ष करायचो. कारण नानांनी त्याच्या घरी जाऊन पण सांगितलं होतं. त्या दिवसापासून दोन तीन दिवस पिंट्याने दांडी मारली होती. पण, जेव्हा तो शाळेत आला तेव्हा मात्र बाईंनी त्याला छडीचे फटके पण दिले होते. त्या दिवसापासून आम्ही जानी दुश्मन झालो होतो. पण माझं नाव साऱ्या माळेवस्तीत झालं होतं की तिरमक च्या पोरानी पोरीला लव्ह लेटर दिल म्हणून..

ईश्वर त्रिंबक आगम

वडगांव निंबाळकर, बारामती.