बहिर्जी एक थरार

"एक ऐतिहासिक पण काल्पनिक कथा. काही चुका किंवा काही आक्षेपार्ह आढळल्यास कमेंट मध्ये सांगावे व मोठ्या मनाने माफ करावे हि विनंती."

                  डेऱ्यामध्ये बहिर्जी व त्याचे मित्र चिंतातुर अवस्थेत बसलेले होते. कालपासून त्या रस्ताने गेलेले त्याचे चारही साथीदार परतलेले नव्हते. तो बैठकीच्या मध्ये असलेल्या मोकळ्या जागेमध्ये येर झाऱ्या घालत होता. मधेच उजव्या हाताची मूठ डाव्या तळहातावर मारत होता. कापडी पडद्याला असलेल्या खिडकीतून येणाऱ्या सूर्य प्रकाशाने डाव्या हातात घट्ट बसलेलं सोन्याचं कडं मधूनच चमकूनच जायचं.

तो रागातच म्हणाला, "दोन दिस झालं, तुम्ही मला हे आत्ता सांगताय व्हय?"

त्याचा एक साथीदार, "तसं न्हायी नाईक, पर आम्हास्नी वाटलं येत्याल आज उद्या, झाला असलं उगा उशीर म्हून न्हाय जी सांगितलं."

"आरं... पर ती काल गेल्याली बी आपली माणसं अजून परत न्हायी आली. तरी बी तुमि आजून दोघांना कशाला पाठिवलं?"

"आव, तेच तर ना..! चालल्यात तर काम बी हुईन आन त्या दोघांना का उशीर झाला ते बी बगुन येत्यान."

"आरं.....पण मला सांगायचं ना आदी." तो घोगऱ्या आवाजात जराश्या घुश्यातच म्हणाला.

तसं सगळ्यांनी माना खाली घातल्या. लगेचच त्याने त्याच्या दहा एक शूर साथीदारांना तयार राहण्यासाठी सांगितलं. थोड्याच वेळात त्यांनी त्या दिशेने कूच केलं.
****

                 बहिर्जी त्याच्या दहा एक हत्यारबंद साथीदारांसमवेत त्या निबिड जंगलातील पायवाटेने दबक्या पावलांनिशी हळू हळू पुढे सरकत होते. जसे जसे ते पुढे पुढे सरकत होते, तस तसं झाडांची गर्दी वाढू लागली होती. अन प्रकाशही कमी कमी होऊ लागला होता. पक्षांचा किलबिलाटही आता बंद झाला होता. वातावरणातही एक प्रकारची गूढ शांतता पसरली होती. वारा तर पूर्णपणे बंद झाला होता. त्यामुळे सगळ्यांची शरीरं घामाने ओली होऊन गेली होती. मधूनच काहीतरी जळाल्याचा वास यायचा. त्याची भेदक नजर मात्र त्याने समोरच्या दिशेने रोखून धरली होती. आता त्यांना काहीसा पांढरट धुरकट धूर दिसायला लागला होता. अन हळू हळू तो धूर आसपासच्या झाडांवर पसरू पाहत होता.

अचानक त्याच्या मागे त्याला, "आ sssssssssssss", असा आवाज आला.

त्याचा एक साथीदार गारद झाला होता. त्याच्या दंडात एक विचित्र बाण घुसलेला होता. त्याने तो बाण उपसून काढला. त्याला उठवायचा प्रयत्न करू लागला. पण तो निपचित पडला होता. त्याने त्याच्या नाकाजवळ बोटं नेऊन बघितलं. श्वास चालू होता पण तो असा काही पडला होता जणू मेला आहे कि काय. त्याला जवळच झाडाच्या आडोशाला ठेवून ते निघणार तेव्हड्यात त्यांच्यावर "सुं सुं" करत बाणांचा वर्षाव होऊ लागला. त्याने पटकन आपली ढाल काढली अन एका झाडाचं आडोसा घेतला. बाण कुठून अन कोण मारतय ते पाहू लागला. एकापाठोपाठ एक असे त्याचे सगळे साथीदार बाण लागून बेशुद्ध पडत होते. त्याने मोठ्या शिताफीने स्वतःला बाण लागण्यापासून वाचवले होते. अचानक दोन तीन तलवार धारी माणसं त्याच्यावर चालून आले. माणसं कसली जंगली भूतच होती ती. त्यांच्यावर वार करत, त्यांचा वार चुकवत तो आता एका रानटी वस्तीजवळ येऊन पोहोचला होता. अंधारही दाटून यायला लागला होता. त्याने दोन जणांना आपल्या तलवारीचं पाणी दाखवलं होत. जखमी होऊन व्हीवळत ते बाजूला पडले होते. त्याच्या हि छातीवर एक निसटता वार झाला होता. पण अंगावर असलेल्या चामडी गंजीमुळे त्याला इजा झाली नाही. पण अचानक एक विचित्र पेहरावातील इसम त्याच्या समोर आला. वयानं त्याच्या पेक्षा थोराड असला तरी सहा साडे सहा फूट उंच, मजबूत बांध्याचा अन रंगानं एकदम काळा कुळकुळीत, डोक्यावर जंगली जनावराच्या हाडांपासून बनवलेल्या मुगुटासारखं काहीतरी अन त्यावर मोरपंख खोवलेलं होतं. त्याच्या हातात एक विलक्षण अशी तलवार होती. नेहमीच्या तलवारींपेक्षा त्याची तलवार काहीशी वेगळ्या थाटणीची होती. तिची मूठही सोन्यानं मढवल्यासारखी दिसत होती. अन मुठीच्या वर एक निळ्या रंगाचा खडा चमकत होता. आजूबाजूच्या पेटत्या पलित्यांमुळे त्यावर काहीशी सोनेरी रंग छटा असल्याचा भास व्हायचा. सोनेरी रंगाने लकाकती ती तलवार बघून बहिर्जी काहीसा अचंबित झाला. पण दुसऱ्याच क्षणी त्याने स्वतःला त्या इसमावर वार करण्यासाठी सज्ज केलं. दोघांनी हि एकमेकांवर तलवारी उगारल्या. "खण्ण", असा आवाज झाला. त्या इसमाने फिरून पुन्हा त्याची जागा घेतली. तोही फिरून पुन्हा त्याच्या समोर ठाकला. पण त्याच्या डोक्यावरच काळ्या रंगाचं मुंडासं दूर जाऊन पडलं होतं. समोर मातीत अर्ध्या तुटलेल्या तलवारीचं पातं चमकत होतं. अन अर्ध्या तुटलेल्या तलवारीनिशी तो तसाच आवक होऊन समोर उभ्या असलेल्या इसमाकडे विस्मयकारक नजरेने पाहत होता. काय झालंय हे कळायला त्याला वेळ लागला नाही. त्याने हातातली तुटलेली तलवार फेकून दिली अन दुसरे अर्धा हात लांबीचे हत्यार हाती घेतले. त्याने पुन्हा त्या इसमावर वार केला पण छे! या वेळीही त्याचे हत्यार तुटून त्या तलवारीचा निसटता वार त्याच्या मस्तकावर डाव्या बाजूस झाला. जखम खोल नव्हती, त्याने पटकन हात लावून पाहिलं. रक्ताची एक लकेर हातावर उठून दिसली. त्याच्या समोर त्या सोनेरी पात्याची तळपती तलवार लकाकत होती. आता मात्र त्याला कळून चुकले कि त्या तलवारीमध्ये अशी काय शक्ती होती की त्याच्या जवळच्या दोन्ही तलवारी तिच्या समोर निकामी झाल्या. कमरेचं शेवटचं हत्यार, खंजीर हाती घेऊन सावध पवित्र घेतला पण आता वार करायला तो धजावत नव्हता.
समोरचा इसम बहुतेक तो त्या जंगली माणसांचा म्होरक्या असावा. समोरच्या दगडी छबूताऱ्यावर चढून त्याच्या कडे बोट करून म्हणाला,

"झालं का? का आजून हाय काय बाकी?"

बहिर्जी, "हुं."

म्होरक्या, "आरं बगताय काय, धरा ह्याला अन मुसक्या आवळा हेच्या."

तसे त्याचे चार पाच साथीदार त्याला धरायला सरसावले.
हे ऐकताच बहिर्जीने हात वर उचलून तोंडाने काहीतरी विचित्र आवाज काढले. त्याच्या त्या विचित्र आवाजाने, आत्ता पर्यंत शांत असलेलं ते वातावरण अचानक पक्षांच्या चित्र विचित्र आवाजाने भरून गेलं. आसपासच्या सगळ्या झाड झुडपांवर पक्षांनी एकाच गर्दी केली होती अन कधीही न ऐकलेला कलकलाट, किलबिलाट चालू होता. सगळे अवाक् होऊन आसपास पाहू लागले. झाडांच्या फांद्या, झाडे, झुडपे, शेजारच्या राहुट्या अन जिथे जागा मिळेल तिथे पक्षांनी एकच गर्दी केली होती. समोर येणाऱ्या त्या चार पाच माणसांना काही कळायच्या आत त्यांच्या वर काही घारींनी अन कावळ्यांनी हल्ला केला. अचानक झालेल्या पक्षांच्या हल्ल्याने ते भांबावून गेले, हत्यार उपसायचा वेळही त्यांना मिळाला नाही.
त्या जंगली इसमा समोर येउन त्याच्या नजरेत नजर भिडवून बहिर्जी म्हणाला, 

"गपगुमान माझ्या माणसांला सोडायचं, न्हायतर इथं येक बी जित्ता न्हाय ऱ्हायचा."

त्या जंगली माणसांचा म्होरक्या आपल्या साथीदारांची त्या पक्षांपासून वाचायची चाललेली धडपड पाहत होता. अन "आम्हाला वाचवा, वाचवा.", म्हणून त्यांचा चाललेला आरडाओरडा ऐकून त्याला हा काही तरी वेगळाच प्रकार अन हा कोण तरी अजब इसम आहे असे वाटू लागले. तो ताडकन त्या दगडी छबूताऱ्यावरून उतरुन त्याच्या समोर आला, हात जोडले, त्याचा आवाज आता मवाळ झाला होता.

"मी सोडतो तुमच्या मानसास्नी, पर हे थांबवा."

त्याने हात खाली घेतला अन पुन्हा एकदा विचित्र आवाज केला. दुसऱ्या क्षणी ते पक्षी उडून पुन्हा झाडावर जाऊन बसले. पक्षांच्या हल्ल्याने त्या माणसांची शरीरं जागोजागी रक्तानं माखली होती. चेहऱ्यावरही जखमा झाल्या होत्या. त्यांच्या म्होरक्याने त्याच्या सगळ्या माणसांना सोडण्यासाठी सांगितले अन बहिर्जीला विनंतीच्या स्वरात म्हणाला,

"आपण कोण, आम्हास्नी कळलं तर बरं हुईल, तुमचा येक बी माणूस काहीच सांगाय तयार न्हायी. आम्हाला वाटलं चोर, दरवडेखोर हायीत, न्हायतर आमचा माग काडत काडत इथवर आल्यात का काय?"

तो म्हणाला, "म्या, बहिर्जी.. बहिर्जी नाईक. शिवाजी राजांसाठी काम करतु म्या."

हे ऐकून तो म्होरक्या स्तब्ध झाला, काय बोलावे अन काय करावं काहीच सुचेना त्याला. त्याच्या चेहऱ्यावर आनंद मावेनासा झाला, डोळ्यांत आसवं दाटली अन गुडघ्यावर बसून हात जोडून म्हणाला,

"कवा पासनं वाट बगत हुतु तुमची, नाईक."

एवढा थोराड माणूस, त्याच्या बापाच्या वयाचा, त्याच्या समोर आता हात जोडून गुडघ्यांवर बसला होता. थोड्याच वेळा पूर्वी त्याच्याशी त्वेषाने लढणारा हाच का तो इसम असा विचार त्याच्या मनात डोकावला.

तोही शांत झाला, अन त्याच्या खांद्याला धरून उठवत म्हणाला , "बाबा, काय झालं? सांगाल काय?"

दोघेही त्या दगडी चबुतऱ्यावर बसून बोलत होते. त्या जंगली माणसांचा म्होरक्या त्याला सांगत होता. याच जंगलात पलीकडे असणाऱ्या डोंगरात एक गुहा आहे, त्यात एक तपस्वी होता. त्या तपस्व्याला एकदा त्याने रानडुकरापासून वाचवलं होत. तेव्हा त्याने हि तलवार त्याला दिली आणि सांगितलं कि, 'या जनतेला परकीय आक्रमणांपासून वाचवण्याचं शिवधनुष्य हाती घेण्यासाठी एका महान मनुष्याचा जन्म होईल तेव्हा तुला हि तलवार त्या सक्षम हातामध्ये सोपवायची आहे. लक्षात ठेव कुणाही गैरकृत्य करणाऱ्या मनुष्याच्या हाती हि तलवार लागता कामा नये. आजपासून तुला मी या तलवारीची जबाबदारी देत आहे.'
तो सांगू लागला.

"शिवाजी राजा बद्दल मी लय आयकून हाय. लय चांगलं काम करत्यात बगा. आम्ही हि अशी रानटी माणसं, जंगलातून भाईर जाणं बी मुश्किल. आन गेलच तर गावात राहणारी माणसं, कुणी शिपाई आम्हास्नी हुसकावून लावत्याती. खान का कोण? त्यो लय मुट्टी फौज घिऊन येतुन म्हणं. आन शिवाजी राजं बी तयारी करत्यात म्हणं. म्हणून म्हणलं आपली काय मदत झालीच तर हि तलवार तेवडी त्यांच्या पातूर नेऊन द्या."

त्याने ती विलक्षण तलवार बहिर्जीच्या हाती दिली. तलवारीचा स्पर्श होताच अंगात वीज सळसळावी अन कसला तरी जबर झटका बसावा असे त्याला झाले. त्याने ती तलवार मस्तकाला लावून वंदन केले.

"जय भवानी "

आपसूकच त्याच्या तोंडून हे शब्द कधी बाहेर आले त्यालाही कळलं नाही. कधी एकदा घोड्याला टाच मारतोय अन प्रतापगड गाठतोय असं झालं होतं त्याला.

।। जय शिवराय ।।

- ईश्वर त्रिम्बक आगम (९७६६९६४३९८)
वडगाव निंबाळकर, बारामती.